Şarbon Tanı

Tanıda hastanın endemik yerde oturması, kontamine materyal ile temas hikayesi, yukarıda bahsedilen kinik formlardan birine ait bulguların olması, klinik olarak şarbon hastalığını düşündürmelidir. Hastalığın ayırıcı tanısı titizlikle yapılmalıdır. Bakteriyolojik tetkikler için klinik formlara göre materyal aşağıdaki gibi alınır;  

Deri şarbonunda direkt preparat ve kültür için uygun materyal; lezyon alanı %70’lik alkol ile silinir. Erken şarbon lezyonlarında vezikül sıvısından kapiller pipet veya enjektör ile sıvı alınır. Eski lezyonlarda ise eskar bir forseps ile kaldırılır, kapiller tüp ile veya eküvyon eskar altındaki lezyona döndürülerek sürülür ve materyal böylece alınır.

Ağır deri şarbon olgularında ve komplike deri şarbonu olgularında en az bir adet kan kültürü alınmalıdır. Örnekler pamuklu eküvyonlarla alınmalı, oda ısısında saklanmalı ve transport besiyeri içinde üçlü kaba konarak laboratuara gönderilmelidir (Resim 7). Resim 7. Eküvyon çubuğu ve transport besi yeri   Akciğer şarbonunda, balgam veya plevral mayi örnekleri ve kan kültürü ile tanı konabilir.   Barsak şarbonunda ise, dışkı, kusmuk veya asit sıvısı örnekleri yollanmalıdır.  

Şarbon menenjitinde incelenecek klinik örnek BOS’tur. Hastanın hikayesi, klinik bulguları ile beraber tanıyı koyduran veya tanıyı destekleyen laboratuar kriterleri;

1. Kesin tanı koydurucu testler; Hastadan alınan klinik örnekten B. anthracis’in izolasyonu ve bakterinin doğrulanması

2. Tanıyı destekleyen laboratuar testleri;

a- Kan veya diğer doku örneklerinden yapılan preparatın polikrom metilen mavisi (M’Fadyean reaksiyonu) ile veya Gram boyası ile boyanarak kapsüllü basilin görülmesi,

b- Klinik örnekte PCR ile B. anthracis DNA’sının pozitif olması,

c- İmmünohistokimyasal boyama ile klinik örneklerde B. anthracis’in gösterilmesi, d- Serolojik testler. Ülkemizde rutin laboratuarlarda B. anthracis’in izolasyonu kolaylıkla yapılmaktadır. İzole edilen bakterinin mutlaka Sağlık Bakanlığı’nın yetkili kıldığı laboratuarlarda doğrulanması gerekir. Klinik örneklerden yapılan preparatların Gram boyası veya polikrom metilen mavisi ile boyanarak değerlendirilmesini bir enfeksiyon hastalıkları veya bakteriyoloji uzmanı kolaylıkla yapabilir.

Kaynakça:Sağlık Bakanlığı