Diyare nedir? Akut ishal ve kronik ishal nedir? Bebeklerde ishal görülme sıklığı, Bebekler neden sık ishal olur? Bebeklerde ishalin nedenleri nelerdir? Bebeklerde ishalden korunma yolları nelerdir? Bebeklerde ishale iyi gelen beslenme yöntemleri nelerdir? 

Diyare, halk arasında bilinen ismi ile ishal küçükten büyüğe her insanda zaman zaman görülebilir ve vücudu halsiz ve güçsüz bırakabilir. Tıp terminolojisindeki ismi ile diyare (ishal) bağırsaklarda oluşan sorunlar nedeniyle dışkıdaki sıvı oranının normalden fazla olması şeklinde tarif edebiliriz. İshal yani diyare özellikle yeni doğan bebeklerde çok tehlikeli durumlara ve sağlık sorunlarına yol açabilir hatta hayati tehlikeye sebebiyet verebilir. İshal halk arasında çok önemsenen bir rahatsızlık değildir.

Yetişkin insanları nisbeten daha az etkilesede, dünyada her yıl milyonlarca bebeğin ve insanın ishalden hayatını kaybettiği göz önüne alınırsa ciddiye alınması gereken bir rahatsızlık olduğu anlaşılır. Özellikle Asya ve Afrika gibi az gelişmiş ülkelerin bulunduğu coğrafyada ishal nedeniyle meydana gelen bebek ölümlerinin oranı cok daha fazladır. Bu ülkelerde 36 aylık ve daha küçük bebeklerde ishal nedenli bebek ölümlerinin hayli fazla olduğu gözlemlenmektedir. Bunun en büyük nedeni ise yetersiz ve düzensiz beslenmedir. Bu nedenle özellikle 3 yaş altı ve daha küçük bebeklerde beslenme alışkanlıklarına çok dikkat edilmesi gerekir.

Diyare (İshal) Nedir? Bebeklerde İshal

İshal her yaşta olabilecek bir rahatsızlıktır ve özelliklede 36 aydan daha küçük bebeklerde hem daha sık görülür hemde daha ciddi sonuçlar doğurur. İshal her ne kadar farklı nedenlerle görülen bir hastalık olsada belirtileri hemen herkeste aynıdır. İshal kısaca dışkıdaki sıvı yoğunluğunun olması gerekenden çok daha fazla olmasıdır. Bu bazen beslenme bozuklukları bazende vücuda giren parazitler nedeniyle olabilir. Bazı ishaller sadece 1-2 gün sürer ve bu kendiliğinden geçer. Akut ve kronik ishallerde ise bu süre çok daha fazladır ve ilaç tedavisi gerekir. Dışkının sıvı halde vücuttan atılmasının nedeni ise kalın bağırsağa gelen yiyeceklerin bağırsaklardaki emiliminin yeteri seviyede olmamasıdır. İshal her yaştaki insani etkiler ve vücutta halsizlik, baş ve karın ağrısı gibi sorunlara neden olur ancak bebeklerdeki etkisi çok daha fazla olabilir çünkü, ishal durumunda vücutta çok hızlı sıvı kaybı meydana gelir. Bu nedenlede kilo kaybı yaşanır.

Akut İshal ve Kronik İshal Nedir? 

İshal yani diyare akut diyare ve kronik diyare olmak üzere iki şekilde kendini gösterir. Her ikisininde başlangıç nedenleri ve süresi farklıdır. Akut ya da kronik olmasını belirleyen etkenlerde ishalin başlangıç nedenleridir. Akut ishalde hastalığa sebep olan neden vücuda giren virüs veya mikroplardır. Bunların en çok bilinen ve en sık rastlananı ise rotavirüs olarak bildiğimiz virüslerdir. Bebeklerde ve küçük yaşlardaki çocuklarda en sık rastlanan virüslerden biridir. Diğer bir ishal nedenj ise kronik ishal olarak adlandırdığımız ve daha çok bağırsak hareketlerinden kaynaklanan nedenlerle oluşan ve yine bebeklerde ve yetişkinlerde sık rastlanan bir durumdur. Akut ishalde hastalığın süresi en fazla 2 hafta ile sınırlı iken kronik vakalarda bu süre 1 aya kadar uzamaktadır.

Bebeklerde İshal Nedenleri

Dünyada her yıl milyonlarca insanın ishal nedeniyle hayatını kaybettiği ve yaşamını yitirenlerin yaş aralığının oldukça düşük olması, bebeklerde ishal vakalarının hiçte hafife alınmaması gerektiğinin en açık göstergesidir. İshal her bebekte aynı nedenden kaylanmadığı gibi, her bebekte hastalığın belirtileri ve şiddeti ve tutulum süresi aynı olmayabilir. İshal vakaları 1 gün ile 1 ay arasında değişen, hastalığın nedenine bağlı olarak  tutulum süresi gösterebilir. Kronik vakalarda bu sürecin daha uzun yaşanacağını belirtmiştik. Bebeklerde ishale neden olan nedenler ise şunlardır;

  • Beslenme bozuklukları en sık rastlanan nedenler arasında yer alır. Bebekler vücut gelişimlerini tam olarak tamamalahamadıkları için yaşlarına uygun olan besinlerle beslenmelidirler. Yaşına uygun olmayan gıdalar bebeklerde kolaylıkla ishale neden olabilir.
  • Virüs ve bakterilere bağlı olarak gelişen ishaller; Bebeğinizin yediği içtiği besinler yada daha farklı yollardan vücuda giren bakteri veya virüslerin bağırsakların normal işleyişini engellenasi nedeniyle bebeklerde ishal (diyare) vakaları meydana gelir. Bu bakteri ve virüslerin en sık görüleni ise Rota virüsüdür.
  • Bebeklerde görülen ishal vakalarında en sık rastlanan nedenlerden biride bebeğin bulunduğu ortamın yeterince hijyenik olmamasıdır. Hijyen kurallarına dikkat edilmeyen ortamlarda bebeklerin ishal olmaları çok daha kolay olur.
  • Besin alerjisi; Yine aynı şekilde bebeklerde hatta yetişkin kişiler içinde geçerli olmak üzere bazı besinlere karşı bebeğinizde olan alerji nedeniyle bebeğiniz ishal olabilir. Örneğin inek sütü bebeklerde en sık görülen alerji kaynağı olarak ishal vakalarına neden olduğu bilinmektedir. Tabi bu durum sadece inek sütü ile sınırlı bir durum değildir. Özellikle ilk bebeklik yaşlarında bebekler süt ve sütten elde edilen besinlere karşı bebeklerde alerjiye sık rastlanır.
  • Bebeklerde diyare oluşumuna bağırsak hastalıklarınin bağırsak emilimine zarar vermesi nedeniyle bebeklerde ishal vakaları görülebilir. Bağırsaklar besinlerdeki sıvıyı yeterli miktarda emelime ugratamadığı zaman dışkı normalden daha sıvı bir jale gelecektir ve bu şekilde bağırsak rahatsızlıkları ishale neden olabilmektedir.
  • Bebeklerde diyare nedeni olarak kullanılan ilaçların yan etkisi; Farklı rahatsızlıklar nedeniyle bebeğinizin kulandığı ilaçlar bebeğinizde bağırsak fonksiyonlarını etkileyerek ishale nede  olabilir. Özellikle antibiyotik grubu ilaçlar bebeğinizde ishali tetikleyen faktör olabilir.

Bebeklerde İshalden Korunma Yolları Nelerdir?

İshal hey mevsim görülebilir ancak yaz ayları hava sıcaklığı ve çocukların bu mevsimde daha aktif olmaları ishal vakalarında artışa neden olmaktadır. Çocukları ishalden koruyabilir miyiz sorusu en sık rastladığımız sorulardan biridir. Tabiki bebekler ve çocukları ishale karşı bazı küçük tedbirlerle korumamız mümkündür. Bu tedbirler yılın her ayı ve her günü için geçerlidir ancak yaz aylarında daha fazla dikkat etmemiz gerekir. Özellikle çocuklarınızın bulunduğu ortamda yemek yedikleri kaşık, bıçak ve çatal gibi eşyaların temizliğine özen gösterilmesi gerekir. Yine aynı şekilde içtikleri suyun yada diğer besinlerin uzun süre açıkta kalmış ve açık hava ile temas etmemiş yiyecek ve içecekler olmasına dikkat edilmelidir. Çocuklarınız deniz yada havuza girdikten sonra duş alarak vücut temizliğinin yapılmasıda ishalden korunmak için önemle yapmamız gerekenlerden biridir. Yaz aylarında çocukların en çok tercih ettiği yiyeceklerden olan dondurma konusunda ise anne ve babalar daha titiz olmalıdır. Yeterince sağlıklı ve hijyenik ortamlarda üretilmemiş ya da korunmamış dondurmalar kolaylıkla ishale neden olabilir.

Bebeklerde İshal Tedavisi 

Bebeklerde ishal tedavisi için ishalin nedenine ve türüne göre farklı tedaviler uygulanabilir. Bu tedaviler sizin evinizde uygulayacağınız basit tedbirlerde olabilir, ilaç tedaviside gerektirebilir. Normal ishal vakaları 2 veya 3 gün içerisinde herhangi bir tedavi gerektirmeden kendiliğinden geçer ancak, akut ve kronik ishal gibi uzun süren vakalar özel tadavi  yöntemleri gerektirir.

Öncelikle şunu belirtmemiz gerekir ki, ishal olan bebekler aşırı ve hızlı sıvı kaybına uğrarlar. Bu nedenle bebeğinize bol bol sıvı takviyesi yapmanız gerekir. Sıvı takviyesi yapılıp vücudun sıvı dengesi korunmadığı taktirde çok daha büyük ve ciddi sorunlara neden olabilir. Bebeğiniz veya çocuğunuz ishal olduğunda yağlı yiyecekler ve gazlı içecekleri kesinlikle uzak tutmalısınız. Bu zaman zarfında iştahsızlık olacaktır mutlaka ancak bebeğinizi bir şekilde beslemeye devam etmelisiniz.

Bu süreçte anne sütü çok önemlidir. Anne sütü bebeğinizi ishalden en çok koruyacak ve tedavi edecek besindir. Bebeğinizin bir  an önce sağlığına kavuşması için patates ve muz önemlidir. Bunları ezerek bebeğinize vermeniz ishalin tedavisini hızlandıracaktır. Unutmayın isjal olan bebeler sürekli ebeveynler tarafından izlenmeli ve çocuğun ateşi ve cildi sürekli kontrol edilmelidir. Ateşli olan vakalarda doktorunuza başvurmanız önemlidir. Birkaç gün içinde geçmeyen ishallerde mutlaka sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Uzun süreli akut ve kronik ishaller ilaç veya antibiyotik tedavisi gerektirecektir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here